نقدوبررسی
درحوزه نقدوبررسی کتب کلاس ششم 
قالب وبلاگ

نقد و بررسي کتاب ریاضی ششم - فصل اول - کسر متعارفی

در این فصل مفاهیم زیر مورد بررسی قرار گرفته است: مفهوم کسر و عدد مخلوط نمایش کسر و عدد مخلوط بر روی محور مقایسه کسرها و پیدا کردن کسر مساوی ساده کردن کسر جمع و تفریق با استفاده از محور اعداد و شکل ضرب و تقسیم مطالب و موضوعات ارائه شده در این فصل در حد درک و فهم دانش آموزان عزیز می باشد. ولی به نظر می رسد ایراداتی در بعضی از قسمت های درس وجود داشته باشد که انتظار می رود با بررسی مجدد آنها در صورت لزوم اصلاح گردد.

 صفحه 2 در اولین سوال فعالیت صفحه 2 از دانش آموزان خواسته شده، تا یک دایره را به 21 قسمت مساوی تقسیم کنند، که به نظر می رسد کار ساده ای نباشد و این سوال به عنوان اولین فعالیت کتاب درسی باعث کاهش انگیزه در دانش آموزان عزیز خواهد شد. در رابطه با این نکته گويا عدد 12 بوده که به اشتباه 21 نوشته شده است. و برای حل آن دانش آموز باید از تقسیمات صفحه ساعت استفاده نماید.

 صفحه 3 در صفحه 3 کتاب درسی متن زیر آورده شده است: کسرها و اعداد مخلوط دو نمایش مختلف از یک چیز هستند. نوشتن یک عدد به صورت عدد مخلوط باید تعداد واحد های کامل را تشخیص دهیم و کسری از واحد کامل را نیز تعیین کنید. واحد کامل با توجه به موضوع مربوط متفاوت خواهند بود. به نظر می رسد شیوه نگارش و درک این متن برای دانش آموز ششم ابتدایی کمی سنگین و دشوار است. در سوالاتی از دانش آموز خواسته شده تا اشکالی مانند دسته هایی از مربع های 10 تایی را رسم کنند. پیشنهاد می گردد برای زیبایی بیشتر و افزایش دقت دانش آموزان در کنار این دست سوالات یک صفحه شطرنجی نیز قرار گیرد.

 صفحه 9 در تمرین صفحه 9 کسر بزرگتر از واحدی داده شده و گفته شده این عدد به شکل درستی نوشته نشده و از دانش آموز خواسته شده تا شکل درست آن را پیدا کند. که به نظر می رسد به وجود آوردن این دیدگاه در دانش آموز که کسر بزرگتر از واحد نادرست است در سال های بالاتر برای دانش آموز و معلم مشکل ساز گردد.

صفحه 10 در صفحه 10 کتاب درسی چنین سوالی آورده شده است: علی آقا کشاورز است. او نصف زمین خود را گندم کاشت، نیم دیگر را سه قسمت کرده است. در یک قسمت جو، در یک قسمت یونجه کاشته است. قسمت سوم را هم نصف کرده است و در یک قسمت آن سبزیحات کاشته است. علی آقا چه کسری از زمین خود را سبزیجات کاشته است؟ اگر این سوال را به من به عنوان یک معلم ریاضی بدهید و از من بخواهید تا آن را با رسم شکل پاسخ دهم. قطعا من هم برای پاسخ به این سوال از یک مستطیل استفاده خواهم کرد. چرا در شیوه آموزشی ما مخصوصا در این فصل اشکال هندسی فقط در یک مستطیل خلاصه شده اند؟ چرا تمام اشکال مورد استفاده در این فصل که از دانش آموز خواسته شده تا قسمتی از آن را رنگ کند به صورت یک شکل پیوسته است؟ در ابتدا برای آموزش جمع و تفریق کسر ها از محور اعداد استفاده شده است. که کاملا صحیح است. ولی در ادامه برای درک بهتر دانش آموزان از شکل نیز استفاده شده است. در رابطه با تفریق، کتاب برای کم کردن دو عدد، بر روی عدد کم شده علامت ضربدر قرار داده است. به نظر می رسد آموزش این شیوه در درس اعداد صحیح (تفریق) برای دانش آموزان مشکل ساز خواهد بود و دانش آموز آنجا نیز انتظار خواهد داشت که از این شیوه استفاده گردد.

نقد و بررسي کتاب ریاضی ششم - فصل دوم - عدد های اعشاری

در این فصل مفاهیم زیر مورد بررسی قرار گرفته است: نمایش اعشاری عددها تبدیل کسر، عدد مخلوط و عدد اعشاری حروف نویسی اعداد اعشاری جدول ارزش مکانی گسترده نویسی اعداد اعشاری و اعداد مخلوط مقایسه اعداد اعشاری نمایش اعداد اعشاری بر روی محور اعداد جمع، تفریق و ضرب اعداد اعشاری استفاده از ماشین حساب در ضرب و تقسیم اعداد اعشاری تقسیم یک عدد بر عدد های طبیعی تقسیم یک عدد به عدد های اعشاری در ابتدای کار از دانش آموزان خواسته می شود تا طول یک سنجاق را با استفاده از خط کش محاسبه کنند. و آن را به صورت کسر، عدد مخلوط و عدد اعشاری نمایش دهند. که به نظر می رسد فعالیت جالب و مناسبی برای شروع درس باشد. در فعالیت های بعدی دسته هایی از مربع ها داده شده و از دانش آموزان خواسته شده تا نمایش اعشاری آن را بنویسند.

در گذشته (کتاب اول راهنمایی) نیز چنین سوالاتی در کتاب بوده است. ولی دانش آموزان چندان علاقه ای به حل کردن آن ها نداشته اند. در سوالی از دانش آموزان خواسته شده است تا اعداد اعشاری را به صورت حروف بنویسند. با توجه به مشکلاتی که دانش آموزان در خواندن اعداد اعشاری دارند. نیاز بیشتری به این گونه سوالات احساس می شود.

در سوالات متعددی تبدیل عدد اعشاری به کسر، کسر به عدد مخلوط و ... از دانش آموزان خواسته شده. کتاب برای مقایسه اعداد اعشاری از روش گسترده نویسی اعداد اعشاری استفاده کرده است که به نظر می رسد شیوه ای مفید برای آموزش این مبحث خواهد بود. (شکل گسترده اعداد اعشاری 12/4=4+1/0+20/0 ) دانش آموزان در نمایش اعداد اعشاری (مخصوصا اعداد بین 0 تا 1 ) بر روی محور اعداد مشکلات زیادی دارند. به نظر می رسد کتاب باید تاکید بیشتری بر روی این موضوع داشته باشد.

تمرین 2 صفحه 25 (نقاط مشخص شده بر روی محور را بصورت کسر و عدد اعشاری نمایش دهید.) به نظر می رسد این سوال برای دانش آموزان سنگین و مشکل آفرین خواهد بود. در سوالی از دانش آموزان خواسته شده است با استفاده از ماشین حساب حاصل ضرب عدد 10،100و 1000 در یک عدد اعشاری را بدست آورند و سپس الگو یابی کنند و همین عمل را با تقسیم انجام دهند. قطعا این سوالی جذاب برای دانش آموزان خواهد بود.

در صفحه 33 این سوال مطرح شده است: یک موتور آب در هر ساعت 14 لیتر گازوئیل مصرف می کند. اگر منبع این موتور 155 لیتر گازوئیل داشته باشد. این موتور چند ساعت می تواند کار کند؟ پس از آن چند لیتر گازوئیل باقی می ماند؟

مفهوم نسبت و تناسب در فصل 5 آورده شده است. آیا می توان این سوال را بدون استفاده از نسبت و تناسب برای دانش آموزان حل کرد؟ از نظر همکاران عزیز این سوال ارتباطی با مفهوم نسبت و تناسب ندارد و به راحتی می توان با یک تقسیم ساده به سوال پاسخ داد. در سوال 2 کار در کلاس صفحه 34 بدون ذکر دلیلی گفته شده : 10/2 = 1/2 در این گونه اعداد دانش آموزان چندان مشکلی پیدا نمی کنند. ولی اضافه کردن صفر برای اعدادی مانند 70/0 برای دانش آموزان ایجاد اشکال می کند.

در سوال 2 کار در کلاس صفحه 34 گفته شده تقسیم های زیر را تا دو رقم اعشار در خارج قسمت انجام دهید. گاهی دیده می شود حتی با توضیح معلم دانش آموز منظور عبارت دو رقم اعشار را متوجه نمی شود. (این مفهوم در فصل چهارم بررسی شده است.) برای شروع درس تقسیم یک عدد به عدد اعشاری فعالیتی مطح شده که مفهوم آن بسیار جالب است. در این فعالیت 3 محور مشابه زیر هم قرار گرفته است. با این تفاوت که محور اول واحد ها یکی، محور دوم واحد ها 10 تایی و محور سوم واحد ها 100 تایی است. ولی درک این موضوع که آیا می شود فاصله 0 تا 1 با فاصله 0 تا 10 و با فاصله 0 تا 100 برابر باشد؟ برای دانش آموزان مشکل است. در تقسیم اعداد اعشاری علاوه بر شیوه سابق از دانش آموزان خواسته شده با تبدیل عدد اعشاری به کسر حاصل را بدست آورند. که به نظر می رسد شیوه مناسب و خوبی برای یادگیری باشد.

 نقد و بررسي کتاب ریاضی ششم - فصل سوم - هندسه

 در این فصل موضوعات زیر مورد بررسی قرار گرفته است: مقایسه دو پاره خط اندازه گیری پاره خط با واحد های متفاوت معرفی متر، سانتی متر، میلی متر، کیلومتر تبدیل واحد ها اندازه گیری طول کوتاه ترین فاصله بین دو نقطه کوتاه ترین فاصله نقطه و یک خط مقایسه دو زاویه معرفی درجه و ذکر علت آن معرفی انواع زاویه معرفی دو زاویه متقابل به راس، مکمل و متمم معمولا دانش آموزان متوسط و ضعیف در تبدیل واحد ها مشکل دارند. برای تبدیل واحد ها از جدول تناسب استفاده شده، که به نظر می رسد روش مناسبی برای آموزش باشد. کوتاه ترین فاصله هر نقطه تا یک خط فاصله عمود است. حفظ کردن این جمله برای تمام دانش آموزان ساده است ولی درک آن برای دانش آموزان متوسط و ضعیف دشوار است. در رسم خط عمود از یک نقطه بر یک خط، اگر خط مورد نظر مانند خطوط دفترشان افقی باشد. مشکلی پیش نمی آید. ولی اگر آن خط کمی مایل باشد دانش آموزان دچار مشکل می گردند. در چنین حالتی استفاده از گونیا برایشان دشوار است. در رابطه با مفهوم درجه، که چرا دایره را به 360 قسمت مساوی تقسیم می کنیم؟ علت را کتاب اینگونه بیان کرده است: این عدد را به این دلیل انتخاب کردند که اگر از روی کره زمین به دو طرف کره خورشید که دایره دیده می شود نگاه کنیم این زاویه باز شده یک درجه است و اگر 360 تا خورشید را کنار هم قرار دهیم یک دور کامل دیده می شود. بنابراین یک درجه مقدار زاویه ای است که از روی کره زمین ضلع های آن در دو طرف خورشید قرار می گیرند. آیا دانش آموز در سال های گذشته با مفهوم کره آشنایی پیدا کرده است؟ پبشنهاد می گردد علت را با زبانی ساده تر بیان نمایند.

نقد و بررسي کتاب ریاضی ششم - فصل چهارم - عدد های تقریبی

در این فصل موضوعات زیر بررسی گردیده است: مفهوم تقریب روش قطع کردن تبدیل کسر به عدد اعشاری با تقریب خواسته شده مفهوم خطا در تقریب زدن گرد کردن مقایسه دو روش گرد کردن و قطع کردن نمایش تقریبی اعداد بر روی محور محاسبات تقریبی ترتیب انجام عملیات ریاضی در صفحه 62 مثال زیر آورده شده است: (فرض کنید) دقت خط کشی که فقط واحد های سانتی متر را دارد 1 سانتی متر است. یعنی این خط کش کمتر از یک سانتی متر را مشخص نمی کند. چون دقت خط کش های دانش آموزان میلی متر است. بهتر بود مثال دیگری ذکر می شد. در سوالی پرسیده شده دقت اندازه گیری کیلومتر شمار را بیان کنید؟ به نظر نمی رسد دانش آموزان با مفهوم کیلومتر بر ساعت آشنایی داشته باشند. در آزمایشگاه مدرسه ترازویی وجود دارد که وزن )جرم) اجسام را با دقت 1/ 0 گرم تعیین می کند. دو گلوله فلزی کوچک به وزن )جرم ( 23 / 3 گرم، 62 / 12 گرم را با این ترازو وزن می کنیم. ترازو وزن آنها را با چه عددی هایی نشان می دهد؟ این سوال در دومین صفحه درس تقریب مطرح شده است. که به نظر می رسد بیش از این ها باید با دانش آموز کار شود تا دانش آموز قادر به پاسخ گویی به این سوال باشد. (ظاهرا اشتباهي در اینجا قرار گرفته است.)

در این فصل صفحه 64 مفهوم تقسیم اعداد اعشاری تا دو رقم اعشار توضیح داده شده است. در صورتی که در فصل دوم صفحه 34 از دانش آموز خواسته شده تا حاصل تقسیم های زیر را تا 2 رقم اعشار حساب کنند. با کمک ماشین حساب برای کسر های زیر یک کسر تقریبا مساوی با 2 بنویسید که صورت یک رقمی باشد. سوال مناسب و جذابی برای دانش آموزان خواهد بود. در این فصل در سوالات متعددی به دانش آموز کسری داده شده است و از او خواسته شده است تا با تقسیم صورت بر مخرج کسر عدد اعشاری آن را با تقریب خواسته شده محاسبه کند. دانش آموزان در فصل دوم با تقسیم اعداد اعشاری آشنا شده اند و هدف از این فصل نیز آموزش تقسیم نیست. پس بهتر آن بود تا از دانش آموز خواسته می شد این عملیات را با ماشین حساب انجام دهد و تنها بر روی تقریب زدن عدد حاصل تمرکز کند. شیوه آموزش تقریب به روش گرد کردن بسیار جالب و مناسب است.

در صفحه 72 چنین سوال مطرح شده است: با استفاده از ماشین حساب و با روش قطع کردن و با تقریب کمتر از 1/ 0 محل آن کسر ها را روی محور زیر تعیین کنید. اين یکی از بهترین سوالات کتاب است.

نقد و بررسي کتاب ریاضی ششم - فصل پنجم - نسبت، تناسب و درصد

 در این فصل موضوعات زیر بررسی گردیده است. جدول تناسب مقدار های تناسب تسهیم به نسبت درصد و تخفیف ریاضیات مالی در صفحه 83، سوالاتی مشابه سوال زیر مطرح شده است: نسبت سهم علی به محسن 4 به 13 و نسبت سهم علی به احمد 6 به 17 است. نسبت سهم کارگران از کل دستمزد را به دست آورید؟ شیوه پیشنهادی کتاب برای تدریس این سوالات رسم شکل است. که به نظر نمی رسد بتوان با استفاده از شکل مفهوم این سوالات را برای دانش آموزان تدریس کرد.

در صفحه 84 این سوال مطرح شده است: نسبت پول فاطمه به حمید و سعید مثل 1، 2/1، 3/1 است. نسبت پول آنها را به عدد های طبیعی نشان دهید. به نظر می رسد شیوه نگارش سوال کمی ایراد داشته باشد. بهتر است این گونه نوشته شود: نسبت پول فاطمه،حمید و سعید 1، 2/1، 3/1 است... و یا نسبت پول فاطمه به حمید و فاطمه به سعید 2/1، 3/1 است... در صفحه 87 سوال زیر مطرح شده است: در یک کارگاه شیرینی پزی برای تهیه نوعی کیک هر 3 کیلوگرم آرد را با 2 کیلوگرم شکر مخلوط می کند. اگر شیرینی پز بخواهد با 45 کیلوگرم آرد کیک بپزد چند کیلوگرم شکر نیازدارد؟ معلمان عزیز بیشتر تمایل دارند در آزمون های ارزشیابی خود این گونه سوالات را مطرح کنند. اگر این سوال ابتدا با شکل حل شود و سپس روابط ریاضی آن مطرح گردد تمامی دانش آموزان قادر به درک این سوال هستند. پیشنهاد می گردد دست کم راه حل یک نمونه از این سوالات البته با استفاده از شکل در کتاب آورده شود.

در صفحه 88 سوال زیر مطرح شده است: هر ملکول گاز کربنیک از یک اتم کربن و 2 اتم اکسیژن تشکیل... مشابه این سوال در کتاب اول راهنمایی سابق نیز مطرح بوده است. ولی ایرادی که اکثر معلمان عزیز به این سوال وارد می کردند این بوده است که خواندن کلماتی مانند: ملکول، گاز کربنیک، کلر و... برای دانش آموزان سخت و دشوار است و همین باعث می گردد تا دانش آموزان فکر کنند حل این سوال نیز مانند صورت مسئله سخت و دشوار خواهد بود بنابراین تمایلی به حل این گونه مسائل نشان نمی دهند.

در صفحه 92 چنین سوالی مطرح شده است: اگر ضلع مربع 2 برابر شود، محیط چند برابر می شود؟ اگر ضلع مربع 5/ 3 برابر شود محیط آن چند برابر می شود؟ آیا در جدول های تناسب اضلاع یک شکل، می توان ردیفی به نام محیط اضافه کرد؟ چرا؟ که به نظر می رسد باید گفته می شد: اضلاع یک شکل منتظم... در سال های گذشته دانش آموزان معمولا با سوالاتی که در آن درصد تخفیف بیان می شده مشکل داشتند. امیدواریم با اضافه شدن بخش درصد و ریاضیات مالی به این کتاب این مشکل دانش آموزان نیز رفع گردد.

نقد و بررسی فصل ششم کتاب درسی ریاضی پایه ششم ابتدایی آمار و احتمال

در این فصل موضوعات زیر عنوان گردیده است.

جمع آوری و نمایش داده ها نمودارها ( میله ای ، خط شکسته و دایره ای ) مفهوم احتمال احتمال تجربی و ریاضی بررسی این فصل 1- برای شروع این فصل فعالیت مناسب و خوبی مطرح گردید. 2- در این بخش از دانش اموز خواسته شده است ." در کتاب های درسی دیگر خود یا در روزنامه ها و مجلات جستجو کنید. و نمودار های آماری را پیدا کنید. هر دانش آموز یک نمودار را به کلاس بیاورد و در مورد آن توضیح دهد و بگوید که چه چیزی از مشاهده این نمودار متوجه شده است." که تحقیقی بسیار جالب است . اگر بشود برای تمام فصول کتاب چنین تحقیقاتی آورده شود. بسیار مناسب است. 3- پیشنهاد می گردد . برای این فصل استفاده از رایانه برای رسم نمودار های ساده آورده شود. 4- به طور قطع یکی از بخش های خوب و کاربردی این کتاب بخش آمار آن است. ***اما مبحث احتمال 5- برای شروع مبحث احتمال بهتر بود با یک بازی کودکانه که در آن از یک تاس و یا سکه استفاده میشود آغاز می گردید. 6- به نظر می رسد درک کلماتی مانند "پیشامد " و " وقوع" برای دانش اموزان سخت و دشوار باشد . و استفاده از آن در این کتاب مناسب نباشد. 7- هشت سوال این فصل مربوط به وسیله ای به نام چرخنده است. که دانش آموز در ذهنش این گونه باید تصور کند. عقربه ای پس از چند بار چرخیدن در آخر بر روی کدام یک از رنگ های روصفحه چرخنده خواهد ایستاد. احتمال وقوع کدام رنگ بیشتر خواهد بود؟ به نظر نمی رسد که دانش اموز با این وسیله که کاملا" برایش تخیلی خواهد بود قادر به ارتباط و درک آن گردد. به نظر شما همکار گرامی چه وسیله دیگری را می توان جایگزین آن کرد؟ *** در این رابطه مدیر وبلاگ رهیار این نکته رو خاطر نشان کردند . که می توان این وسیله ساده رو با مقوا هم در سر کلاس ساخت و روش کار رو به بچه ها توضیح داد.ولی باز هم به نظر من این وسیله قادر به انتقال مفهوم احتمال به دانش آموز ششم ابتدایی نیست!!! *** 8- در صفحه 114 سوالاتی مشابه سوال زیر مطرح شده است. "در موارد زیر پیشامد هایی که احتمال مساوی دارند را مشخص کنید. احتمال اینکه وقتی تاس می اندازیم عدد زوج ویا فرد بیاید." و یا "در یک مدرسه با 500 دانش آموز تعداد چپ دست ها بیشتر است... که به نظر می رسد درک این سوالات خارج از توان دانش آموزان باشد. 9- در سوال 1 صفحه 116 " درون یک کیسه 5 مهره قرمز و 10 مهره آبی قرار دهید. بدون نگاه کردن یک مهره بیرون بیاورید ورنگ آن را یادداشت کنید مهره را دوباره داخل کیسه قرار دهید و 10 بار دیگر این کار را تکرار کنید و جدول را کامل کنید. )بجای مهره های رنگی می توانید از اشیا دیگر مثل نخود ولوبیا استفاده کنید( " استفاده از نخود و لوبیا در این سوال کاملا اشتباه است . هدف از قرار دادن توپ ها رنگی در یک کیسه این است که فرد کاملا اتفاقی این آزمایش را انجام دهد. و تا زمانی که توپ از کیسه خارج نشده است هیچ کس از رنگ ان اطلاعی ندارد. 10- در صفحه 115 از دانش آموزان خواسته شده احتمالات زیر را با هم مقایسه کنند. تاس 1 یا 2 بیاید / تاس زوج بیاید تاس 5 بیاید/ تاس 2 بیاید تاس کمتر از 4 بیاید / تاس 4و 5 بیاید. در سوال بالا دانش آموز باید با مفاهیم "یا" (اجتماع ) و " و " (اشتراک ) آشنایی داشته باشد. که به طور حتم این گونه نیست. 11- قطعا" بخش احتمال باید بازنگری شود نیاز به ادبیاتی ساده تر و روانتر و مثال هایی مناسب تر و حذف برخی از موضوعات نقد و بررسی اجمالی فصل 7 کتاب ریاضی پایه ششم ابتدایی اندازه گیری سطح و حجم 1- در ابتدا مفهوم متر مربع و مزایای آن بررسی می گردد که بسیار جالب و مفید است. 2- تجربه نشان داده معمولا کلمه" واحد" برای دانش اموزان در این سن قابل درک نیست. که در این کتاب از این کلمه بسیار زیاد استفاده شده است. 3- رابطه میان متر مربع ، دسی متر مربع و سانتی متر مربع و نحوه تبدیل آنها بررسی می گردد. و همچنین کاربرد هر کدام را نیز بحث شده است. ولی شیوه آموزش با آنچه در گذشته در سال اول راهنمایی داشته ایم چندان تفاوتی ندارد. که معمولا هم دانش اموزان در پاسخ به سوالات این بخش در امتحانات دچار مشکل می شده اند. 4- اگر فعالیتی در کتاب آورده می شد تا دانش آموز به طور شهودی متر مربع ، دسی متر مربع و سانتی متر مربع را با هم مقایسه می کرد بهتر می بود. 5- در این بخش معمولا دانش اموزان با مفاهیمی مشابه.(7/1 میلی متر ، 23/0 دسی متر... ) بسیار مشکل دارند . اگر در کتاب برای رفع این مشکل راه حلی ارائه گردد عالی است. 6- برای شروع درس حجم فعالیت مناسبی آورده شده. 7- در این جا نیز رابطه میان متر مکعب ، دسی متر مکعب و سانتی متر مکعب بیان شده است . 8- مسائل و تمرین هایی که در این فصل آورده شده به نظر مناسب هستند. 

                                                                             نویسنده:زهرا گودرزی
 

[ دوشنبه دوم بهمن ۱۳۹۱ ] [ 23:43 ] [ زهرا گودرزی ]
.: Weblog Themes By Pichak :.

آرشيو مطالب
  • دانلود فیلم
  • دانلود نرم افزار
  • قالب وبلاگ